Expo in Leiden over Anton de Kom en de Surinaamse Studenten Unie

Begin 2021 droeg auteur en onderzoeker Nizaar Makdoembaks zijn steentje bij aan de rehabilitatie van Anton de Kom. Hij publiceerde toen de originele, door de familie destijds geautoriseerde uitgaves van De Koms manuscripten Strijden ga ik en Wij Slaven van Suriname zoals in 1969 gestencild en verspreid door de SSU-studenten.

Nu, vanaf 10 november 2023 tot en met 7 juli 2024 vertelt de Surinaamse Studenten Unie middels en tentoonstelling in Museum De Lakenhal het voor velen nog onbekende verhaal van de roofdruk die ze destijds van De Koms werk maakten, om om de gevolgen van het Nederlandse kolonialisme in Suriname beter zichtbaar en bespreekbaar te maken. In de tentoonstelling zijn historische objecten en een documentaire van filmmaker Emma Lesuis te zien, waarin oud-leden van de Surinaamse Studenten Unie aan het woord komen. Kunstenaar Hedy Tjin maakt speciaal voor deze tentoonstelling kleurrijke wandschilderingen van prominente figuren uit deze geschiedenis.

De tentoonstelling Strijden ga ik – Anton de Kom en de Surinaamse Studenten Unie is een samenwerking met de Surinaamse Studenten Unie en de Universitaire Bibliotheken Leiden en kwam tot stand dankzij het onderzoek van Henna Goudzand Nahar naar de Surinaamse Studenten Unie en de roofdrukken.

Wandschildering van Anton de Kom door Hedi Tjin.

Boekpresentatie ‘Coffij Makka Makka en het verzet van de Kwinti’

Op 11 oktober presenteerde auteur Nizaar Makdoembaks zijn laatste werk, een uitgebreide studie naar de achttiende-eeuwse geschiedenis van de kleinste marrongroep van Suriname, de Kwinti. Hieronder het nieuwsbericht op televisie, een radio-interview met dat auteur in het programma Magic Café en een kleine beeldimpressie. Tevens waren het boek en Makdoembaks te zien in een interview door Apintie Radio en Televisie.

Magic Café radiointerview

Slavernij tweeluik Makdoembaks compleet met ‘Coffij Makka Makka en het verzet van de Kwinti’

In tijden van slavernij zijn er altijd mensen die hieraan willen ontkomen. Ze vluchten en duiken onder om in vrijheid te kunnen leven. Zo ook in Suriname, waar het gouvernement zich ten doel stelde deze onderduikers met verdeel-en-heers tactieken en structurele vervolging ‘geheel uijt te roejen’. Het kleine en standvastige onderduikersvolk van de Kwinti verzette zich bijna een eeuw lang tegen deze meedogenloze jacht.

In een nieuwe publicatie over de slavernij belicht Makdoembaks de vroege geschiedenis van de Kwinti marrons, die tot op heden weinig is beschreven. In achttiende-eeuwse bronnen werden zij Makka Makka’s genoemd, later Coffij Makka Makka’s. Dit laatste naar een van hun grote leiders, de in de jungle geboren Coffij. Keer op keer wist Coffij met de zijnen de aanvallen van onder meer de roemruchte koloniale commandant Friderici, inheemsen en de Zwarte Jagers te pareren. Dit boek bevat dan ook een schrikbarende hoeveelheid vervolgingsdocumenten. Toch ligt in die stukken over uitroeiing, vernietiging en een niet aflatende angst voor vergelding ook een schat aan details besloten over het leven van de vroege Kwinti, hun religie en hun cultuur.

Frappant aan deze groep onderduikers is dat zij van meet af aan probeerden vreedzame, zelfvoorzienende gemeenschappen op te bouwen, weg van het oog van de koloniale overheersers. Ze wilden in volwaardige nederzettingen een onbekommerd landbouw- en visserijbestaan opbouwen. In zichzelf vormden de Kwinti geen bedreiging. Het koloniale bewind van Suriname zag dat anders en lokte met geweld alleen maar meer geweld uit, zonder ooit in haar opzet te slagen. Als verzetsleider die de Kwinti voor uitroeiing wist te behoeden verdient Coffij een plek tussen zijn beroemde lotgenoten Boni, Baron en Jolicoeur. Anno 2023 vormen de Kwinti nog altijd een kleine, belangrijke bevolkingsgroep in Boven-Coppename, onder leiding van granman Remon Clemens.

De publicatie van Makdoembaks is via deze website gratis te downloaden.

Nieuwe slavernij publicatie Nizaar Makdoembaks

Onderzoek van publicist Nizaar Makdoembaks naar zijn geboortestreek in Suriname leidde tot een omvangrijk slavernijdossier rondom het Pad van Wanica. Vanuit mishandeling en de staalharde focus op economisch gewin laat de auteur in deze nieuwe publicatie zien waarom het de koloniale overheerser maar niet lukte een minder inhumaan gezicht te krijgen.

Hoofdonderwerp van het boek is een rechtszaak uit 1777 tegen de plantagebeheerder Hermanus Beeke. Beeke mishandelde het slaafgemaakte meisje Sophia dat hij in eigendom had zo gruwelijk dat zij stierf aan de gevolgen daarvan. Zelfs in het koloniale Suriname uit de slavernijtijd, waar wreedheid tegen slaafgemaakten in de wet verankerd lag, baarde de genitale verminking van het meisje opzien.

            Het dossier Beeke toont in alle helderheid de onoverbrugbare afstand tussen de nobele woorden en voornemens in uitgevaardigde decreten en resoluties en de mensonterende dagelijkse realiteit op de plantages. Een afstand die plantagebeheerders en -eigenaren in stand hielden met als enige doel goed geld te blijven verdienen, koste wat het kost. Een ander sprekend voorbeeld hiervan is Ephraim Jacobs Polak. Hij diende al een half jaar voor de moord op Sophia een klacht tegen Beeke in wegens mishandeling van een slaafgemaakte vrouw die hijzelf in eigendom had. Hoewel hij zelf bepaald niet de handen in onschuld kon wassen. Dit blijkt onder andere uit de strijd die Polak aan het Pad van Wanica voerde tegen daar actieve onderduikers die van de plantages waren weggevlucht.

Aan al dit archiefonderzoek verbindt de auteur als conclusie dat het nazaten en Nederland zou sieren een substantiële bijdrage te leveren aan de huidige gezondheidszorg in Suriname. Als passend sluitstuk bij de betrokkenheid van onze voorouders bij de slavernijgeschiedenis, waar de Nederlandse staat in 2022 excuses voor aanbood.

U kunt een LowRes bestand van deze publicatie inzien via onze pagina Publicaties downloaden. Een bijdrage voor het onderzoek e/o productiekosten wordt op prijs gesteld, zie de donatie optie aldaar.

Nizaar Makdoembaks is een voormalige huisarts. Hij publiceerde meer dan vijfentwintig studies, over de geschiedenis van de voormalige Nederlandse koloniën en over de gezondheidszorg in Nederland.

================================================================

Nizaar Makdoembaks – Polaks slavernijverleden en Beekes genitaal verminkte Sophia. Uitgeverij: de Woordenwinkel 2023. Prijs: euro 35. Aantal pagina’s: 282. ISBN: 978-90-76286-37-2.

Presentatie boek ‘Lachmon en Hindostaanse Godfathers’

Op vrijdag 20 januari 2023 presenteerde auteur Nizaar Makdoembaks zijn historische boek over de opkomst van de kantraki’s in Suriname: Lachmon en Hindostaanse Godfathers in Suriname. Dat deed hij niet alleen, de presentatie werd ingeleid door mevrouw Rita Tjien Fooh-Hardjomohamad, archivaris en directeur van het Nationaal Archief Suriname, de plaats waar de presentatie werd gehouden. Daarna kwam historicus Mildred Caprino aan het woord. Zij hield een voorbeschouwing bij de presentatie. Als derde en laatste besprak Makdoembaks zijn boek aan de hand van een uitgebreide powerpoint met onder meer afbeeldingen van de historische documenten die hij voor het boek gebruikte. Naderhand volgde nog een discussie met het publiek.

Van deze bijeenkomst werd verslag gedaan in de zondagse editie van het Surinaamse tv-programma In de branding op het televisiestation Apintie.

Bekijk hier het item over de presentatie in de uitzending van
In de branding d.d. 22-1-2023.

Links mevrouw Rita Tjien Fooh-Hardjomohamad, rechts mevrouw Caprino,
in het midden Nizaar Makdoembaks.
De uitnodiging voor de boekpresentatie zoals deze in Suriname werd verspreid.

Nieuw boek Makdoembaks: Lachmon en Hindostaanse godfathers in Suriname

De geschiedenis van de kantraki’s – Indiase contractarbeiders en hun nazaten – in Suriname kenmerkt zich door een niet aflatende overlevingsstrijd. Binnengehaald voor werk dat voorheen slaafgemaakten verrichtten, vormden zij de geminachte onderkant van de maatschappij. Naarmate hun aantal toenam, groeide hun etnisch bewustzijn en besef van de eigen cultuur en gingen zij zich verenigen. Beetje bij beetje ontworstelden zij zich aan het juk van afhankelijkheid. Zo konden enkele kantraki’s uitgroeien tot grote Surinamers die aan het roer stonden van grote Hindostaanse organisaties in het hedendaagse Suriname.

Verrassend is dat één van de bepalende factoren daarbij de handel in ganja en opium was, waarmee kantraki’s behendig van het schemergebied tussen legale en illegale handel profiteerden.

Makdoembaks reconstrueert aan de hand van nieuw, veelal anekdotisch materiaal de levens van enkele kantraki’s en hun familie. Speciale aandacht krijgt advocaat Jagernath Lachmon, een politicus die groot werd op de schouders van de godfathers die hem voorgingen. Een man die soms laveerde tussen publieke functie en criminele contacten. Bovendien schetst de auteur de ontwikkeling van kantraki tot volwaardig burger van Suriname in een even ontroerend als waardig verslag van de levensloop van zijn eigen vader: van kippendief tot gevangenisbewaarder.

U kunt een pdf van deze publicatie downloaden op de Publicaties pagina.