Santana Kolebra Bèrdè, nieuws

NIEUW BOEK, NIEUWE STICHTING, NIEUWE HERDENKING

Op 1 juli 2026 herdenkt de dit jaar opgerichte Stichting Eerherstel Nazaten Slaafgemaakten Santana Kolebra Bèrdè (SENS-SKB) de Afro-Curaçaoënaars die anoniem begraven liggen op Santana Kolebra Bèrdè te Willemstad, Curaçao. Ter gelegenheid van deze herdenking geeft voorzitter Nizaar Makdoembaks een studie uit over de geschiedenis van deze begraafplaats.

Monumento Nashonal Santana Kolebra Bèrdè te Kas Chikitu is niet altijd de monumentale begraafplaats geweest die het nu is. In de slavernijtijd lag hier een plantage, later een cultuurtuin die moest helpen armoede te bestrijden.

Omslag van het nieuwste boek van Nizaar Makdoembaks.

In 1929 legde men op deze locatie een openbare begraafplaats aan die bekend kwam te staan als ‘het kerkhof van de schande’. Na de sluiting ervan in de jaren 60 verwaarloosde men de plek. De natuur overgroeide de honderden graven van onbekende mensen, onder wie vele nazaten van slaafgemaakten – arme Afro-Curaçaoënaars die men alleen een laatste rustplek gunde tussen zondaars, ongelovigen en ongedoopten – en andere personen die de koloniale samenleving onwelgevallig waren, zoals de slachtoffers van de Aprilmoorden of Matansa 20 abril.

Op 20 april 1942 richtten overheid en CPIM een bloedbad aan bij een poging een vreedzame staking van 400 Chinese zeelieden te breken. De doden begroef men snel en anoniem in een massagraf op Kolebra Bèrdè. Dit drama kwam in 2003 opnieuw onder de aandacht via de toen mede door Makdoembaks opgerichte Stichting Eerherstel Oorlogsslachtoffers Curaçao (SEOC). De SEOC en Makdoembaks vochten decennia voor erkenning van de Chinese slachtoffers. Tegelijkertijd lieten zij de begraafplaats grondig renoveren en door bisschop Mgr. Luis Secco alsnog wijden. In 2012 erkende de Curaçaose regering officieel de slachtoffers en riep de begraafplaats uit tot nationaal monument.

“Nu is de tijd gekomen om aandacht te vragen voor de andere hier anoniem begraven personen,” aldus Makdoembaks. Het achterhalen van wie er allemaal op Santana Kolebra Bèrdè begraven liggen, is een doorlopend onderzoek. In dit boek beschrijft de auteur de geschiedenis van deze historische locatie in de periode van 1758 tot 2026. Daarnaast maakt hij een begin met het openbaar maken van de tot op heden bekende identiteiten van aldaar begraven personen. Daartussen, en zeker ook tussen de honderden graven van nu nog onbekende doden, bevinden zich veelal arme Curaçaose nazaten van slaafgemaakten.

Bestel een fysiek exemplaar van het boek hier, of
download een pdf (lage resolutie) van het boek hier.

Aprilmoorden – ingetogen herdenking 2023

Voor de herdenking van de Aprilmoorden is in 2023 gekozen voor een ingetogen ceremonie zonder publiek. Op begraafplaats Kolebra Berde legden betrokkenen, de overheid en SEOC functionarissen afgelopen 20 april een krans ter nagedachtenis van de in april 1942 vermoorde Chinese stokers.

De kransleggers van links naar rechts: de heer A. Song Fong Moo (representant Chinese gemeenschap), Junness Sint Jago (SEOC secretaris), minister mr. Ornelio Martina (Ministerie van Bestuur, Planning & Dienstverlening), mevrouw Lizette Sambo-Velder (hoofd afdeling Cultuur, Ministerie van Onderwijs, Wetenschap, Cultuur & Sport) en Wim van Lamoen (SEOC adviseur)
SEOC secretaris Junness Sint Jago legde een krans namens de stichting.
Mevrouw Lizette Sambo-Velder legde samen met minister mr. Ornelio Martina een krans namens de Curaçaose overheid.
De heer A. Song Fong Moo (geblokt overhemd) legde een krans als representant van de Chinese gemeenschap op Curaçao.
Naderhand plaatste de minister de kranslegging op zijn Facebook pagina.

Matansa di 20 Aprel 1942, konmemorashon 2018

Asina ta corona boso trabou
Tico Vos

NOS TA SIGUI REKORDA BOSO PA SEMPER DEN NOS KURASON I NOS MEMORIA! Konmemorashon mester bai biba mas profundo serka nos tur!

Manera tur aña riba dia 20 di aprel, Fundashon Restourashon Víktima di Guera na Kòrsou den koperashon ku Sektor di Kultura i Deporte, a konmemorá e fecha akí ku presensia di Minisiter di Enseñansa, Siensia, Kultura i Deporte, drs. Marilyn Alcalá-Wallé, minister di Desaroyo Sosial, Labor i Bienestar ing. Hensley Koeiman, parlamentario Jesser El Ajoubi, Kònsul General di China sr. Li-Yung , oradornan spesial sr. Junnes Jago, sr. G. Bakhuis i sr. E. Cova, representante di mundu di sindikato, famianan di víktimanan di guera derá den chiké di porko i famia di testigu okular ku a presensia e matansa kruel riba 20 di aprel aya na 1942 i un públiko respetá ku a hasi akto di presensia pa mustra respèt pa e fecha históriko aki 20 di aprel.


Wim van Lamoen | Ew. G. Bakhuis | Junnes E. Sint Jago

minister Alcalá-Wallé | minister Hensley Koeiman | Errol Cova

Lees verder